Dark pools - wstęp do ciemnych książek

imagesDark Pools, czyli ciemne książki, od lat stające się coraz bardziej popularnymi systemami zawierania transakcji. W ciągu minionych lat obrót przeprowadzany na giełdach amerykańskich poprzez wykorzystanie ciemnych książek wzrósł do blisko 14% całego obrotu giełdowego.

Warto aby osoby, które grają na giełdzie amerykańskiej, posiadały wiedzę na temat funckjonowania ciemnych książek. Ten artykuł jest wstępem do działu, który zostanie poświecony w pełni Dark Poolsom.

Ciemne książki

W przeciwieństwie do ogólno dostępnych systemów zawierania transakcji - ECN'ów - które w pełni prezentują się w oknie kwotowań, ciemne ksiązki stanowią grupę zleceń z tzw. non-displayed quotes. W oknie kwotowań Level II nie zauważymy więc zleceń, które są na nich złożone. Natomiast fakt zawarcia transakcji za pośrednictwem Dark Pool będzie widoczny na oknie Time and Sales (zlecenia, które przeprowadzane są za ich pośrednictwem oznaczane są m.in. literką D). Zlecenia składane za pośrednictwem ciemnych książek mają za zadanie, jak wszystkich inne ECNy, doprowadzić do zawarcia transakcji między kupującym a sprzedającym. Istnieje możliwość zawarcia transakcji również w spreadzie oraz midpoincie (więc w połowie centa).

Z początku celem powstania ciemnych książek było doprowadzenie do zawierania znacznych transakcji na giełdzie, które nie wpływałyby znacząco na rynek. Warto wyobrazić sobie, szczególnie na mało płynnych walorach, jak przez graczy mogłoby zostać odczytane pojawienie się np. zlecenia o wielkości 100 000 czy 1 000 000 akcji. W przypadku złożenia zleceń na dark pools, zlecenie to nie jest widoczne w oknie kwotowań, nie wpływ więc bezpośrednio na zwiększenie podaży/popytu na danej spółce.

Takie założenia istniały jednak tylko na samym początku powstania ciemnych książek. Bardzo szybko ciemne książki w formule swojego działania przekształcily się w normalne ECN'y. Mam tutaj na myśli ilość transakcji jaka zaczęła być poprzez ciemne książki przeprowadzana. Nadal jednak zlecenia poprzez nie składane, nie są publikowane w oknie kwotowań. Firmy również nie publikują szczegółowych opisów oraz wyjaśnień w jaki sposób zlecenia te działają.

Wiele firm inwestycyjnych jak Goldman Sachs czy Credit Suisse z początku stworzyły systemy ciemnych książek, które przede wszystkim miały służyć wypełnieniom wewnątrz firmy - wśród klientów. Założenie to miało obniżyć koszty transakcyjne. Szybko jednak zlecenia te stały się dostępne dla szerszej rzeszy inwestorów. Przede wszystkim miało to wpłynąć na wzrost konkurencyjności na rynku oraz obniżenie kosztów transakcyjnych.

Zgodnie z najświeższymi analizami przeprowadzonymi przez Rosenblatt Securities w styczniu 2013 ciemne książki odnotowały rekordowy poziom obrotu na giełdach amerykańskich - 14,33% całego obrotu na amerykańskich giełdach akcji. W grudniu poziom ten wynosił 13,33%.

Jeżeli chodzi o czołówkę firm które generują największy obrót wśród ciemnych książek prym stale wiedzie CrossFinder z firmy Credit Suisse. Na drugim miejscu znajduje się Barclays LX, a na trzecim SigmaX z Goldman Sachs.

Dark Pools od kuchni

Ciemne książki dzielimy na kilka grup:

  1. Independent dark pools
  2. Broker-dealer-owned dark pools
  3. Consortium-owned dark pools
  4. Exchange-owned dark pools
  5. Other dark pools
  6. Dark pool aggregators

W kolejnych artykułach przyjrzmy się bliżej poszczególnym grupom, przybliżając informacje odnośnie poszczególnych ciemnych książek wchodzących w skład każdej z grup.

W 2009 SEC wniosło propozycję aby Dark Poolsy w bardziej szczegółowy sposób opisywały sposób ich działania, by stały się bardziej przejrzyste dla graczy. Patrząc na ostatnie 3-4 lata, niewiele w tym zakresie się zmieniło. Warto jednak stale poszerzać wiedzę oraz szukać możliwości wykorzystania ciemnych książek.

Powstanie tak dużej liczby dark poolsów wpłyneło na pojawienie się innej grupy zleceń - Smart Order Routing, który w ustalony sposób doprowadzają do zawarcia transakcji za pośrednictwem ecnów oraz dark poolsów. Smart routerom również bliżej się przyjrzymy aby móc wykorzystać ich potencjał - szczególnie wśród graczy którzy przede wszystkim biorą płynność z rynku (remove liquidity).

Zapraszam do kontaktu osoby zainteresowane tematem, które chciałyby wnieść nieco swojej wiedzy do mającej powstać bazy artykułów na temat ciemnych książek.